2.1. Ons kompas
Ons nieuwe ondernemingsplan, koers en missie
In 2021 lanceerden we ons ondernemingsplan Bijdragen aan goed samenleven. Hoe we in 2023 bijdroegen aan goed samenleven is te lezen in dit bestuursverslag. Vanaf hoofdstuk 3 in dit jaarverslag gaan we daar dieper op in.
Onze missie
In een tijd als deze, waarin we te maken hebben met een wooncrisis en achteruitgang in de wijken, is het van belang dat iedereen zoveel mogelijk bijdraagt aan goed samenleven. Waar mensen kunnen leven in inclusieve steden waar iedereen er toe doet en een dak boven het hoofd heeft. Waar het prettig wonen is, in comfortabele, goed geïsoleerde en betaalbare woningen. Woningen die passen bij hun levensfase. Waar mensen zich, als zij dit willen, kunnen inzetten voor hun buurt en voor elkaar, en zelf kiezen hoe ze dat doen.
Portaal wil bijdragen aan goed samenleven en doet dat dan ook. Meer dan ooit. Dat is onze missie; daar staan we voor. Samen werken we aan leefbare en gemengde buurten waar oude en nieuwe bewoners zich thuis voelen, waar mensen zoveel mogelijk rekening houden met elkaar en naar elkaar omkijken. Waar bewoners, bewonerscommissies, huurdersorganisaties, zorg- en maatschappelijke instellingen, gemeenten en woningcorporaties samen bijdragen aan goed samenleven.
Wat staat ons te doen?
Goed samenleven is een van de grootste uitdagingen van deze tijd. Mensen met verschillende achtergronden vinden een thuis in onze wijken. Ook mensen die moeite hebben om mee te draaien in de maatschappij vinden er hun plek. Mensen hebben hun eigen manier van leven. Elkaar vinden en respecteren is belangrijker dan ooit.
We hebben vier thema’s waar we sinds 2022 extra op inzetten. Uiteraard blijven we ook volop renoveren, verhuren, bewoners te woord staan en verder helpen, reparaties uitvoeren en woningen bijbouwen.
1. Inclusieve buurten
Een inclusieve buurt is een buurt waar iedereen ertoe doet. Waar oude en nieuwe bewoners zich thuis voelen, waar mensen rekening met elkaar houden en naar elkaar omkijken. De leefbaarheid in veel van onze wijken staat onder druk. Wij geloven dat elkaar ontmoeten en leren kennen leidt tot gemeenschapsvorming, meer wederzijds begrip, elkaar durven aanspreken en elkaar helpen.
2. Passend wonen
Passend wonen betekent dat we passende huisvesting bieden aan mensen met lage en middeninkomens. Passend bij het inkomen, de grootte van het huishouden en de veranderende woonbehoeften. We accepteren niet dat mensen niet kunnen wonen.
3. Duurzaamheid
Er ligt een stevige opdracht: in 2050 moeten onze woningen CO2-neutraal zijn. Deze maatschappelijke opgave is integraal onderdeel geworden van ons bouw-, renovatie- en onderhoudsprogramma. We hebben een brede blik op duurzaamheid en benaderen al onze duurzaamheidsopgaven pragmatisch en oplossingsgericht.
4. Bewoner en organisatie
We richten onze dienstverlening zo in, dat bewoners zich uitgenodigd voelen om op hun eigen manier bij te dragen aan goed samenleven. Dat betekent dat we onze klantbelofte waarmaken en dat bewoners zo participeren (in beleid en uitvoering) dat zij zich meer betrokken voelen en eigenaarschap tonen bij hun buurt en wijk én bij Portaal.
2.2. Wat droegen we bij aan goed samenleven in 2023?
Ondanks de vele uitdagingen is 2023 een jaar waarin we een solide bijdrage hebben kunnen leveren om Nederland uit die wooncrisis te halen.
Bouwen, renoveren en onderhouden
We hebben volop ingezet op het bouwen van nieuwe woningen en met veel inzet en creativiteit realiseerden we onze geplande renovaties en onderhoudsplannen. We bouwden dit jaar 607 nieuwe, duurzame woningen. Fors meer dan voorgaande jaren en in lijn met onze ambities volgens de Nationale Prestatieafspraken. Daarnaast maakten we 3.207 keer mensen blij met de sleutel van een nieuw thuis bij Portaal.
Leefbaarheid & inclusie
De doelgroep van corporaties is veel diverser dan tien jaar geleden. En voor een deel zijn bewoners ook minder zelfredzaam. Dit leidt soms tot leefbaarheidsproblemen. Onze inzet is om dit te voorkomen en in te grijpen als het toch misgaat. Volgens ons zijn inclusieve buurten ‘leefbare en gemengde wijken en buurten waar oude en nieuwe bewoners zich thuis voelen, rekening houden met elkaar, en op hun eigen manier naar elkaar omkijken’.
Steeds vaker zoeken we de samenwerking op met zorg- en overheidspartners. We werken gezamenlijk aan de leefbaarheid in onze wijken en komen tot innovatieve woonconcepten. Ook hadden we weer volop aandacht voor sociaal renoveren, waarbij we verder kijken dan de stenen.
Beschikbaarheid
Onze woningvoorraad steeg ten opzichte van 2022. In 2023 bouwden we 607 woningen, verkochten we er 88 en sloopten we er 5. We kochten er 78 woningen bij. Inclusief de wijzigingen van overig vastgoed steeg het aantal verhuureenheden van 57.509 naar 58.156.
Betaalbaarheid
Net als in 2022 hebben we in 2023 de huren gematigd laten stijgen. Voor huishoudens met een laag inkomen was de huuraanpassing 2,6 procent (3,1 procent inflatie min 0,5 procent). Daarnaast bevroren we de huurprijs van woningen met een E-, F- of G-label en die van woningen met label D voor huishoudens met een laag inkomen. Verder kregen maar liefst 14.254 huishoudens van ons een lagere huur. Dat is ruim 30 procent van onze bewoners.
Duurzaamheid
Op het gebied van verduurzaming van woningen hebben we in 2023 een flinke slag geslagen. In hoofdstuk 4 is per gemeente te zien wat we aan duurzaamheid gedaan hebben. We streven ernaar om in 2050 CO2-neutraal te zijn.
Tegelijkertijd realiseren we ons dat 2050 voor bewoners nog ver weg is. Veel mensen voelen nu de noodzaak om die energierekening omlaag te krijgen. Daarom pakken we niet alleen de woningen met slechte energielabels versneld aan, maar hebben we ook diverse projecten uitgevoerd om bewoners te helpen duurzamer te wonen.
Klantcontacten
In 2023 kregen we minder vragen binnen via telefoon en e-mail, maar meer via WhatsApp. We kregen 170 duizend telefoontjes (1 procent minder), 49 duizend e-mails (9 procent minder) en 72 duizend vragen via WhatsApp (16 procent meer). Ons huurdersportaal werd vaker gebruikt. Ruim 34 procent van de reparatieverzoeken gebeurt inmiddels digitaal.
Bewonerstevredenheid
We vinden de mening van onze bewoners belangrijk. Het hele jaar door meten we wat bewoners vinden van onze dienstverlening. Het is goed om te zien dat bewoners over het algemeen tevreden zijn.
Onze mensen
Als landelijke organisatie met regionale vestigingen combineren we de kracht en efficiëntie van een grote organisatie en de betrokkenheid en het directe contact van lokale aanwezigheid. Zo kunnen we echt dicht bij onze bewoners staan.
In 2023 hebben we gewerkt aan ons programma Bewoner & Organisatie. Hiermee willen we onze klantbelofte waarmaken door bewoners actief te laten participeren. Dit verhoogt de betrokkenheid bij de buurt, de wijk en bij Portaal. Zo hebben we gekeken naar onze cultuur, structuur en aansturing. Meer hierover lees je in hoofdstuk 5.1.
Eerbieding van mensenrechten
Wij houden ons aan de grondwet en behandelen al onze huurders gelijk. We maken geen onderscheid op het gebied van ras, geloof, sekse. We wijzen onze woningen passend toe. In de prestatieafspraken met de gemeenten in ons werkgebied maken we afspraken over de huisvesting van kwetsbare groepen.
2.3. Bijdragen aan goed samenleven in 2024 en verder
In dit jaarverslag kijken we niet alleen terug naar 2023, maar geven we ook doorkijkje naar de toekomst. Ons doel is helder: tegen 2029 willen we dat iedereen zich thuis voelt in buurten waar bewoners omkijken naar elkaar. En dit is meer dan een missie. Het is een belofte aan de samenleving en aan onszelf. We streven ernaar leefbare, duurzame en betaalbare woningen te bieden in wijken waar gemeenschapszin centraal staat.
Onze doelstelling is om de nieuwbouw te verhogen naar 1.000 per jaar. Dit lukt niet direct door het niet beschikbaar zijn van locaties, door gemeentelijke procedures en door stijgende bouwkosten. Daarom nemen we ook langer de tijd om de Nationale Prestatieafspraken te realiseren, namelijk tot en met 2033. De E-, F- en G-labels pakken we versneld aan waardoor we gedurende deze periode (tot 2028) 500 woningen per jaar extra verwachten te renoveren en verduurzamen.
De huidige markt is volatiel, met uitdagingen zoals stijgende bouwkosten en een beperkt aanbod van bouwlocaties. Toch wijken we niet af van onze koers. We werken samen met partners en gemeenschappen om oplossingen te vinden die bijdragen aan ons doel. Onze inzet richt zich vooral op wijken die extra aandacht nodig hebben, waar we investeren in zowel stenen als mensen. Dit doen we door sociale programma's te combineren met onze bouw- en renovatieprojecten, waarmee we niet alleen de leefomgeving, maar ook het welzijn van onze bewoners verbeteren.
De financiering van onze ambitieuze plannen blijft de komende jaren een uitdaging. We volgen de economische ontwikkelingen nauwgezet en blijven in gesprek met alle belanghebbenden om de investeringskracht van woningcorporaties te waarborgen. Onze oproep aan het rijk, provincies en gemeenten is helder: werk met ons samen om de wooncrisis aan te pakken. Alleen door gezamenlijke inspanningen kunnen we onze maatschappelijke opgaven realiseren.
We blijven vastberaden in onze missie om bij te dragen aan goed samenleven. Onze inzet is onverminderd sterk om leefbare, duurzame en betaalbare woningen te bieden. We zijn trots op wat we hebben bereikt en kijken met optimisme naar de toekomst. Samen bouwen we aan buurten waar iedereen zich thuis voelt. Zo maken we het verschil, nu en in de toekomst.
Bestuursverklaring inzet middelen
Het bestuur heeft het jaarverslag over 2023 opgesteld, met daarin opgenomen de jaarrekening en de overige gegevens. Ernst & Young Accountants LLP heeft deze jaarrekening gecontroleerd en voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Het bestuur verklaart dat Portaal alleen activiteiten heeft ondernomen en middelen heeft ingezet die in het belang zijn van de volkshuisvesting en de leefbaarheid, dit alles in overeenstemming met de statuten van de stichting. De woongelegenheden liggen binnen het statutaire werkgebied. Verder geldt dat wij op het gebied van beleggen en verbintenissen geen risicovolle posities hebben ingenomen.
