Wonen in crisistijd
Ook dit verslagjaar beginnen we ons voorwoord in crisis. In 2021 was er een coronacrisis die ons thuis hield. Tijdens dit schrijven in maart 2022, is er een crisis in de Oekraïne, waar duizenden mensen hun huis kwijtraken. En de wooncrisis bij ons in Nederland is nog steeds springlevend.
Door de verschrikkelijke beelden die we zien in de media en door onze ervaringen tijdens de pandemie is het nog duidelijker geworden hoe belangrijk het is om een goed huis en een goed thuis te hebben. In een fijne, veilige buurt waar mensen naar elkaar omkijken en bijdragen aan goed samenleven.
Ook al zitten we er onnoemelijk veel beter bij dan de mensen in de Oekraïne, zien we ook hier een verslechtering. De situatie in een aantal wijken verslechtert. Mensen hebben het moeilijk. Er is meer overlast, meer eenzaamheid en tweedeling. De gasprijzen en de prijzen van levensmiddelen stijgen, mede door de oorlog in de Oekraïne. Voor mensen met een smalle beurs is dit funest. Het leven in wijken met veel sociaal bezit wordt er in de regel niet beter op. Dat is zorgwekkend.
Dan zitten we ook zelf in een uitdagende financiële situatie. In 2021 betaalde Portaal 51 miljoen euro belasting en hadden wij wederom een exploitatietekort (2021: 14 miljoen euro) in ons DAEB bedrijf. Wij zijn daarin geen uitzondering. De financiële middelen in de corporatiesector zijn ontoereikend om al onze opgaven te financieren.
Met creativiteit en flexibiliteit konden we in 2021 blijven bijdragen aan goed samenleven. We realiseerden onze nieuwbouwplannen, geplande renovaties en planmatig onderhoud. Bij alles wat we deden en nog blijven doen zijn onze bewoners uitgangspunt. Sociaal renoveren wordt steeds belangrijker. Onze duurzaamheidsdoelstellingen beogen vooral de energiekosten voor bewoners binnen de perken te houden. Onze dienstverlening ging door, al was dat wel aangepast aan de corona maatregelen. Wij boden alternatieven voor gesloten balies en bleven repareren en op andere manieren helpen.
Ook lieten we van ons horen om druk te zetten op het oplossen van de wooncrisis. Nederland had al lang een Minister voor Wonen moeten hebben. Portaal voerde daar campagne voor. Een ‘onherkenbare’ minister ging in gesprek met prominenten en bewoners. Een laagdrempelige campagne die miljoenen mensen wist te bereiken.
In de tussentijd werkte Aedes aan de beleidstafels, met steun van de corporaties, aan de Actieagenda Wonen. En niet alleen de sector liet van zich horen; in verschillende steden waren woonprotesten waar landgenoten luidkeels lieten weten dat de wooncrises moet worden aangepakt. Gelukkig is het niet alleen kommer en kwel. Met alle tegenwind en tekorten kon Portaal in 2021 trouw blijven aan de missie: bijdragen aan goed samenleven. Dat is onze kern. Goede, betaalbare en duurzame woningen in wijken waar mensen prettig wonen en omzien naar elkaar.Op de valreep lag er dan eind 2021 eindelijk een regeerakkoord met daarin het voorstel voor een korting in 2022 op de verhuurderheffing en afschaffing ervan vanaf 2023. En er is een Minister voor Wonen, die zich sterk gaat maken voor het oplossen van de wooncrisis. Daar zijn we zeer verheugd over, want er is veel te doen voor huurders in Nederland. We staan open voor samenwerking met verschillende partijen om bij te dragen.
'Kritisch en alert, maar ook ambitieus en hoopvol'
Het regeerakkoord is een akkoord op hoofdlijnen. Er zijn voor de corporaties nog veel onzekerheden. Wat wordt er bijvoorbeeld verwacht als tegenprestatie voor afschaffing van de verhuurderheffing? Zo neemt de verhoging van de ATAD en andere belastingmaatregelen al een flinke hap uit de vrijgekomen middelen. Het is spannend of we met de middelen die we hebben onze opgaven wel kunnen vervullen. Gaat het Rijk zich, naast het inzetten op meer woningen, ook hard maken voor leefbaarheid? Gaan zij aan de knoppen draaien van de inkomenskant zodat mensen de hoge energierekeningen kunnen blijven betalen en niet in een koud huis hoeven te wonen? Gaat het Rijk zich inzetten op het voorkomen van ‘fake sociale huur’ en ook kijken hoe sociale huurwoningen op lange termijn terecht komen bij mensen die dat het hardst nodig hebben? Komend jaar is het jaar van de inzichten in de plannen van het Rijk, nog meer samenwerking zoeken en ons blijven inzetten voor onze huurders.
We kijken uit naar 2022, kritisch en alert, maar ook ambitieus en hoopvol.