Spring naar inhoud

8. Toelichting op de balans

8. Toelichting op de balans

8.1. Immateriële vaste activa

De post immateriële vaste activa is geconsolideerd en enkelvoudig gelijk aan elkaar. De investering bestaat uit de investering in software bestaande uit het ERP-pakket en andere softwarelicenties. Het verloop van de post is als volgt:

8.1.1. Immateriële vaste activa ten dienste van exploitatie

  Intellectueel eigendom Totaal
Verkrijgingsprijzen  3.929   3.929 
Cumulatieve waardeverminderingen en afschrijvingen  -1.205   -1.205 
Boekwaarde per 31 december 2024  2.725   2.725 
     
Investeringen  51   51 
Desinvesteringen  -108   -108 
Afschrijvingen  83   83 
Afschrijving desinvesteringen  -734   -734 
Reclass software (Aanschafkosten)  99   99 
Reclass software (Cumulatieve afschrijvingen)  -99   -99 
Totaal mutaties 2025  -709   -709 
     
Verkrijgingsprijzen  3.872   3.872 
Cumulatieve waardeverminderingen en afschrijvingen  -1.856   -1.856 
Boekwaarde per 31 december 2025  2.016   2.016 

8.2.1. – 8.2.4. Vastgoedbeleggingen

De post vastgoedbeleggingen is geconsolideerd en enkelvoudig gelijk aan elkaar en is als volgt opgebouwd:

  8.2.1. 8.2.2. 8.2.3. 8.2.4.  
  DAEB vastgoed in exploitatie Niet-DAEB vastgoed in exploitatie Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie Totaal
Verkrijgingprijzen  3.348.621   370.937   28.222   223.283   3.971.064 
Herwaardering  6.447.125   492.658   86.545   -53.893   6.972.434 
Boekwaarde per 31 december 2024  9.795.745   863.595   114.767   169.390   10.943.498 
Investeringen  69.988   2.548   -   178.059   250.595 
Investeringen onttrokken aan voorzieningen  -15.658   -213   -   -27.638   -43.509 
Bijdragen/subsidies  -8.455   -13   -   -1.451   -9.918 
Desinvesteringen verkrijgingsprijs  -47.403   -2.978   -   -   -50.381 
Desinvesteringen herwaardering  -30.079   -5.782   -   -   -35.861 
Overboeking van / naar MVA tdv exploitatie  -24   204   -   -   180 
Terugkoop VOV woningen  -   -   -6.513   -   -6.513 
In exploitatie name VOV woningen  316   -   -   -   316 
Overboeking opgeleverde nieuwbouw huur verkrijgingsprijs  58.871   1.755   -   -60.626   - 
Overboeking opgeleverde nieuwbouw huur herwaardering  -1.530   -57   -   1.587   - 
Mutaties (*) tussen DAEB en niet-DAEB vastgoed in exploitatie verkrijgingsprijs  267   -267   -   -   - 
Mutaties (*) tussen DAEB en niet-DAEB vastgoed in exploitatie herwaardering  -6.441   6.441   -   -   - 
Mutatie actuele waarde en vrijval voorziening opgeleverde nieuwbouw  805.230   84.388   7.478   -   897.096 
Totaal mutaties 2025  825.083   86.026   964   89.931   1.002.005 
Verkrijgingprijzen  3.419.378   371.942   26.363   337.254   4.154.938 
Herwaardering  7.201.450   577.679   89.368   -77.933   7.790.565 
Boekwaarde per 31 december 2025  10.620.829   949.622   115.732   259.321   11.945.503 

Het commercieel en sociaal vastgoed laat een stijging van de vastgoedwaardering over 2025 zien van € 894 mln. Dit is de niet-geschoonde waardestijging vóór de effecten van bezitsmutaties. De waardestijging is vooral te verklaren door een verbetering van de eindgebruikersmarkt voor vastgoed eind 2025 en leidt daarmee ook tot een stijging van de vastgoedwaardering. De beleggersmarkt laat positieve signalen zien. Het beleggingsvolume is ten opzichte van 2024 gestegen. Deels gaat het om beleggingen in nieuwbouwprojecten, maar ook om investeringen in zogeheten uitpondportefeuilles. De huurmarkt blijft onverminderd krap. Utrecht en Leiden zijn steden met de hoogste huurprijzen van het land volgens Pararius.

8.2.1. & 8.2.2. DAEB en niet-DAEB vastgoed in exploitatie

Zoals in de grondslagen van de jaarrekening (paragraaf 2.4) benoemt, vindt de waardering van het commercieel en sociaal vastgoed modelmatig plaats. De hele portefeuille van Portaal wordt in 3 jaar getaxeerd en voorzien van een actuele marktwaarde. Dat betekent dat per taxatieronde 1/3e deel van de portefeuille daadwerkelijk een volledige taxatie ondergaat. Voor het overige 2/3e deel vindt een hertaxatie plaats d.m.v. een interne taxatie of markttechnische update.
Voor de actuele marktwaarde per peil 31-12-2025 heeft Portaal geen gebruik gemaakt van een interne waardering. Voor 2/3e deel van het bezit heeft onze taxateur een markttechnische update afgegeven en de waardering getoetst aan de marktreferenties. Hierbij wordt onderscheid gemaakt, in overeenstemming met het handboek modelmatig waarderen, in de waarderingsmodellen voor de categorieën: woongelegenheden (DAEB en NIET-DAEB), bedrijfsmatig onroerend goed, maatschappelijk onroerend goed, zorg onroerend goed en parkeergelegenheden. Hierna wordt een toelichting gegeven op de vastgoedwaardering van voornoemde categorieën.

Waarderingsparameters

De waarderingsparameters met de grootste impact op de waarde mutatie van de marktwaarde verhuurde staat in 2025 zijn tot uitdrukking gebracht in onderstaande tabel.

  2025 (x € 1 mln.) % van totale waarde 2024 (x € 1 mln.) % van totale waarde
Marktwaarde woningen 1 januari 10.469   9.541  
Parameter        
Voorraadmutaties 19 0,18% 7 0,07%
Vastgoedgegevens  315  3,01%  179  1,71%
Methodische wijzigingen 3 0,03% 54 0,52%
Marktontwikkelingen 557 5,32% 688 6,57%
Overig        
Totaal mutaties 894 8,54% 928 9,72%
         
Marktwaarde woningen 31 december 11.363   10.469  
Parameteranalyse

In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de gemiddelde waarde van de belangrijkste waarderingsparameters per woning (DAEB en niet-DAEB) in 2025 ten overstaan van 2024, waarna een toelichting per parameter wordt gegeven.

Parameter gemiddeld per woning 2025 2024 % verschil
Disconteringsvoet 6,59% 7,01% -5,93%
Exit yield 3,85% 3,94% -2,29%
Mutatiegraad 6,40% 6,44% -0,69%
Leegwaarde per woning 380.055 359.630 5,68%
Markthuur per maand 1.217 1.157 5,19%
Huidige contract/aanvangshuur per maand  653   626  4,36%
       
Waardering gemiddeld per woning      
Marktwaarde verhuurde staat 215.231 198.480 8,44%
Bruto aanvangsrendement (BAR) 3,82% 3,89% -1,77%
Marktwaarde verhuurde staat/leegwaarde 57,30% 55,89% 2,52%
Disconteringsvoet

De disconteringsvoet bestaat uit een basis disconteringsvoet en objectspecifieke parameters. Het gemiddelde disconteringspercentage is gedaald naar 6,59% (2024: 7,01%). De basis disconteringsvoet is gelijk gebleven (5,2%). In 2024 was de disconteringsvoet nog gestegen als gevolg van de beperkte stijging van de beleggersmarkt in verhouding tot de eindgebruikersmarkt.

Exit yield

De exit yield is de rendementseis die aan het vastgoed wordt gesteld in de berekening van de marktwaarde na 15 jaar, waarna in de waardebepaling een eindwaarde wordt berekend. De eindwaarde wordt berekend op basis van een perpetuïteit door de jaarlijkse huuropbrengst te delen door de exit yield. De eindwaarde geeft aan in welke mate het vastgoed aan veroudering onderhevig is en welke potentie het bezit naar verwachting heeft aan het einde van de 15 jarige periode.

Mutatiegraad

De mutatiegraad wordt complexmatig bepaald op basis van een 5 jaars gemiddelde mutatiegraad van afgeronde jaren (voor 2025 is dit dus de periode 2020-2024). Voor de kleinere complexen hanteert Portaal een boven- en ondergrens om uitschieters te voorkomen. En de maximale afwijking t.o.v. een jaar eerder is maximaal 1% punt. Ondanks dat de historische mutatiegraad daalt, is in overleg met de taxateur besloten om de minimale percentages niet aan te passen. De gemiddelde mutatiegraad doorexploiteren van woongelegenheden is gelijk gebleven (6,4%).

Leegwaarde per woning

De gemiddelde leegwaarde per woning is in 2025 6,2% gestegen naar € 380.055 (2024: € 359.630). De verkoopmarkt blijft onderverminderd positief.

Markthuur per woning

De bepaling van de markthuur vindt plaats door middel van referentieonderzoek en de toets aan de markthuur volgens de markthuurtabel. Door het plaatsen van woningtypen in leegwaardenklassen (leegwaarde per vierkante meter gebruiksoppervlak), wordt een percentage gehanteerd die tegen de leegwaarde afgezet wordt en een markthuur berekend. Net als kopersmarkt, laat de huurmarkt ook een stijging zien. De gemiddelde markthuur van woongelegenheden is, als gevolg van marktontwikkelingen, gestegen van € 1.157 naar € 1.217 (toename 5,5%).

Huidige contract/aanvangshuur per maand

Portaal heeft in 2025 een huurverhoging doorgevoerd in overeenstemming met de wettelijke maximale percentages. De gemiddelde contracthuur van woongelegenheden is gestegen van € 625,90 euro naar € 653,17 euro (+4,4%). Bij mutatie wordt meer dan 99% passend toegewezen.

Gemiddelde waardering per woning

De gemiddelde marktwaarde in verhuurde staat laat een stijging zien van 8% (2024: +10%) tot een waarde van € 215.231 (2024: € 198.965). De belangrijkste factor van deze stijging is de stijging van de leegwaarde, de gestegen leegwaarde verwachtingen en de gestegen starthuren. De BAR (aanvangshuur / marktwaarde) is in 2025 heel licht gedaald naar 3,82% (2024: 3,89%) als gevolg van de positieve beleggersmarkt. Dat de leegwaarde en marktwaarde zijn ongeveer even hard gestegen. Dit is ook af te lezen aan de verhouding marktwaarde verhuurde staat/leegwaarde (leegwaarde ratio). De leegwaarde ratio is nagenoeg gelijk gebleven op 57% (2024: 56%).

De leegwaarden zijn in alle regio’s gestegen. De leegwaarde in Arnhem en Nijmegen is dit jaar harder gestegen dan in Leiden en Utrecht. De leegwaarde lijkt een maximum te hebben bereikt in de randstad. Ook in Arnhem is de gemiddelde leegwaarde nu boven de € 300.000. Het hoogste gemiddelde zit in de regio Utrecht en is nu zelfs boven de € 400.000 uitgekomen.

Marktwaarde per m2

De ontwikkeling van de marktwaarde per m2 laten zowel bij Portaal als voor de benchmark een stijging zien. De marktwaardemutatie is voor Portaal licht hoger dan de benchmark met 8,8%. De leegwaarde is voor Portaal iets harder gestegen dan de benchmark (6,0% vs. 4,7%). Vooral de leegwaardestijging in Arnhem en Nijmegen is hiervan de oorzaak. De leegwaarde in de Randstad steden lijkt een maximum bereikt te hebben, terwijl er in het oosten nog ruimte lijkt voor hogere prijzen. Daarnaast lijkt het erop dat het energielabel van Portaal voor de bouwjaarklassen 1945-1980 iets beter is dan die in de benchmark. Complexen met een slechte energieprestatie zijn nu al twee jaar lager gewaardeerd.

Scenarioanalyse woongelegenheden

In de marktwaarde in verhuurde staat, zoals gewaardeerd in de jaarrekening, is 73% van de complexen gebaseerd op het scenario uitponden (2024: 77%). De overige 27% van de complexen is gebaseerd op het scenario doorexploiteren (2024: 23%). Dit is geen wezenlijk andere verdeling dan een jaar eerder. De lichte verschuiving naar doorexploiteren komt door de regio Utrecht. De hogere leegwaarde zorgt ook voor een hogere afdracht in het kader van erfpacht. Het doorexploiteren scenario is daardoor in Utrecht vaak hoger.

Regio analyse

Per regio zijn de gemiddelde parameters en de daaruit resulterende waarderingen over 2025 als volgt inzichtelijk te maken (excl. de flexwoningen):

Parameter gemiddeld per woning 31-dec-25  
  Totaal Arnhem Eemland Leiden Nijmegen Utrecht Totaal 2024
 
Disconteringsvoet 6,59% 7,16% 6,76% 6,91% 7,00% 5,98% 7,01%
Exit yield 3,85% 4,36% 3,80% 3,67% 3,85% 3,80% 3,94%
Mutatiegraad 6,37% 6,77% 6,06% 6,14% 6,31% 6,53% 6,44%
Leegwaarde per woning 380.055 311.864 373.224 392.061 366.547 404.926 359.630
Markthuur per maand 1.217  1.054  1.223 1.264 1.174 1.266 1.157
Huidige contracthuur per maand  653   640   648   671   643   658   620 
waardering gemiddeld per woning              
marktwaarde verhuurde staat 215.231 186.738 216.215 216.586 215.155 221.974 198.480
BAR 3,82% 4,27% 3,54% 3,91% 3,73% 3,84% 3,89%
marktwaarde verhuurde staat / leegwaarde 57% 60% 58% 56% 59% 56% 56%
Gevoeligheidsanalyse

De analyse is uitgevoerd op de woongelegenheden. De niet-woongelegenheden en parkeergelegenheden zijn gezien het geringe belang (in €) binnen onze totale vastgoedportefeuille buiten beschouwing gelaten.

Parameter Effect wijziging parameter Effect op marktwaarde (x € 1 mln.) Effect op martwaarde % Effect op martwaarde % 2024  
Disconteringsvoet 0,10%  -171  -1,5% -1,5%  
  -0,10%  186  1,6% 1,6%  
Mutatiegraad 1,00%  437  3,8% 3,2%  
  -1,00%  -514  -4,5% -3,9%  
Leegwaarde 10%  615  5,4% 5,4%  
  -10%  -488  -4,3% -4,4%  

Om een beeld te krijgen van de impact van economische- en politieke effecten op de vastgoedwaardering is een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. Om de impact te simuleren op de marktwaarde, in absolute en relatieve zin, zijn bovenstaande parameters zowel verhoogd als verlaagd met 10% resp. 0,5%-punt.

Een schommeling in de vastgoedwaardering werkt direct door in het (eigen) vermogen en heeft daarmee impact op de vermogensratio’s die van de balans worden afgeleid. De financiële impact van deze renteschok leidt niet direct tot andere uitkomsten ten aanzien van de beoordeling van de solvabiliteit en andere vermogensratio’s zoals de loan to value. De financiële positie is hiermee beperkt gevoelig voor economische- en politieke ‘schokken’ ten aanzien van de vastgoedwaardering.

Niet-woongelegenheden en parkeerplaatsen

Naast commerciële (niet-DAEB) en sociale (DAEB) woongelegenheden bestaat de vastgoedportefeuille tevens uit niet-woongelegenheden en parkeerplaatsen. Ook deze vastgoedcategorie wordt door Portaal modelmatig gewaardeerd. De totale vastgoedwaardering van de niet-woongelegenheden en parkeerplaatsen bedraagt in 2025 € 208 mln. (2024: € 192 mln). In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de absolute waarde van de niet-woongelegenheden en parkeerplaatsen in 2025 ten opzichte van 2024.

Niet-woongelegenheden en parkeerplaatsen (x € 1 mln.) Maatschapelijk vastgoed Bedrijfsonroerendgoed Zorg onroerendgoed Parkeren Totaal
2025 22 32 106 48 208
2024 21 29 94 46 190

De waarderingsparameters met de grootste impact op de waarde mutatie van de marktwaarde verhuurde staat in 2025 zijn tot uitdrukking gebracht in onderstaande tabel.

  31-12-2025 31-12-2024
  (x € 1 mln.) (x € 1 mln.)
Marktwaarde niet-woongelegen en parkeerplaatsen 1 januari 191 196
Parameter    
Voorraadmutaties -1,4 -0,7
Vastgoedgegevens 7,8 -9,4
Methodische wijzigingen 0 0
Marktontwikkelingen 10,7 3,8
Overig    
Totaal mutaties 17 -6
     
Marktwaarde niet-woongelegenheden en parkeerplaatsen 31 december 208 190

Overige verplichtingen rustend op het DAEB en niet-DAEB vastgoed in exploitatie

Tijdelijke woningen

Portaal heeft op een aantal locaties te maken met tijdelijke woninghuisvesting. Dit houdt in dat de marktwaarde die in VMS gemaakt is met een DCF periode van 15 jaar, aangepast moet worden.De netto operationele kasstromen voor het doorexploiteren scenario, tot aan het moment van ontmanteling zijn met de disconteringsvoet netto contant gemaakt en bij elkaar opgeteld om tot een Marktwaarde Vrij op naam te komen. Vervolgens is er 11,4% kosten koper ingerekend om de Marktwaarde in verhuurde staat k.k. te krijgen. In de berekening is afhankelijk van de gemaakte afspraken na de exploitatietijd een eindwaarde opgenomen.

Beleidswaarde

Vertrekpunt voor de bepaling beleidswaarde is de huidige marktwaarde in verhuurde staat conform het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde. Om te komen tot de beleidswaarde, is de DCF berekening van de marktwaarde voor woongelegenheden aangepast op 5 stappen die duiding geven aan de maatschappelijke opgave. Dit betreft geen marktconforme maar maatschappelijke beleidskasstromen voor huur, meerjaren onderhoud en beheer, alleen doorexploiteren van het bezit in plaats van de hoogste van uitponden en doorexploiteren en een sociale disconteringsvoet. Het verschil tussen markten beleidswaarde heet de “maatschappelijk bestemming” en geeft duiding aan de waarde (en in de jaarrekening vermogen) dat niet wordt gerealiseerd gegeven het maatschappelijke beleid.

In het bestuursverslag is een beleidsmatige beschouwing opgenomen over het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde van de onroerende zaken in exploitatie, alsmede de ontwikkeling van beide waardes en de consequenties van het verschil tussen marktwaarde en beleidswaarde voor het eigen vermogen.

  Beleidswaarde 2025 Beleidswaarde 2024
Eengezinswoningen (EGW)  2.450   2.255 
Meergezinswoningen (MGW)  3.338   3.135 
Studenteneenheden (STUD)  118   63 
Bedrijfsmatig onroerend goed (BOG)  32   29 
Maatschappelijk onroerend goed (MOG)  22   21 
Zorgvastgoed (intramuraal)  106   94 
Zorgvastgoed (extramuraal) (ZOG)  2   - 
Parkeergelegenheden  48   48 
Totaal  6.115   5.645 
  DAEB vastgoed in exploitatie (x € 1 mln.) DAEB vastgoed in exploitatie (%) Niet-DAEB vastgoed in exploitatie (x € 1 mln.) Niet-DAEB vastgoed in exploitatie (%)
Marktwaarde per 31 december 2025 10.513    850   
         
Aanpassingen beleidswaarde        
Aanpassing beschikbaarheid  -1.156  -11,0%  -64  -7,5%
Aanpassing betaalbaarheid  -2.770  -26,3%  -101  -11,9%
Aanpassing kwaliteit  -1.872  -17,8%  -108  -12,8%
Aanpassing beheer  -689  -6,6%  -41  -4,8%
Aanpassing disconteringsvoet  1.272  12,1%  74  8,7%
Totaal aanpassingen -5.215 -49,6%  -240  -28,3%
         
Beleidswaarde per 31 december 2025 5.298   610  

De waarderingsparameters met de grootste impact op de waarde mutatie van de marktwaarde verhuurde staat in 2025 zijn tot uitdrukking gebracht in onderstaande tabel.

De beleidswaarde is van de marktwaarde afgeleid in overeenstemming met de uitgangspunten zoals deze door de Autoriteit Wonen (‘AW’) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (‘WSW’) zijn voorgeschreven. Onder de beleidswaarde wordt verstaan de contante waarde van de aan een actief of samenstel van activa (kasstroom genererende eenheden) toe te rekenen toekomstige kasstromen uitgaande van het beleid van Portaal. Tot vorig jaar werd hiervoor dezelfde disconteringsvoet gehanteerd als bij de marktwaardering. Vanaf dit boekjaar wordt verplicht gebruik gemaakt van de sociale disconteringsvoet. Dit heeft een impact van circa € 1,4 miljard op de beleidswaarde. Het restant van de stijging volgt de normale stijging o.b.v. de parameters. Bij toepassing van de beleidswaarde is het vermogen € 5,2 miljard lager dan op basis van de marktwaarde.

De nettocontantewaardeberekening van de marktwaarde wordt hiertoe aangepast op 4 onderdelen die duiding geven aan de maatschappelijke opgave. Hiermee wordt inzicht gegeven in de verdiencapaciteit van het vastgoed in exploitatie uitgaande van het beleid van Portaal.

Parameter Mutatie t.o.v. uitgangspunt Effect op beleidswaarde (* €1.000) Effect op beleidswaarde (%)
Disconteringsvoet +0,1% +0,1% punt  -133  -2,25%
Disconteringsvoet -0,1% -0,1% punt  137  2,33%
Streefhuur per maand +10% 10%  0  0,00%
Streefhuur per maand -10% -10%  -1  -0,01%
Lasten beheer per jaar +10% 10%  -206  -3,49%
Lasten beheer per jaar -10% -10%  206  3,49%
Lasten onderhoud per jaar +10% 10%  -206  -3,49%
Lasten onderhoud per jaar -10% -10%  206  3,49%

Om tot de beleidswaarde te komen worden uitgaande van de marktwaarde in verhuurde staat de volgende 4 afslagen gehanteerd:

  1. voor het gehele bezit is uitgegaan van het scenario ‘doorexploiteren’ (in plaats van de hoogste van ‘doorexploiteren’ en ‘uitponden’). Er wordt bovendien in het geheel geen rekening gehouden met verkopen;
  2. de huurprijs wordt bij mutatie of harmonisatie maximaal verhoogd tot de bestuurlijk vastgestelde streefhuur in plaats van de markthuur. Portaal hanteert in haar beleid een streefhuur van gemiddeld 80 procent van de maximaal redelijke huur;
  3. de componenten van onderhoud zijn vervangen door een nominale eigen onderhoudsnorm (gecorrigeerd voor inflatie). Portaal heeft hier voor de onderhoudsbegroting zoals opgenomen in de meerjarenbegroting 2026-2035 als uitgangspunt genomen;
  4. de beheerskosten uit de DCF-berekening zijn vervangen door een eigen beheernorm die aansluit met de jaarlijkse werkelijke uitgaven voor beheer in de 60-jaars DCF periode. Portaal hanteert hiervoor de beheerkosten zoals opgenomen meerjarenbegroting 2026-2035 als uitgangspunt, middels een kostenfactor per eenheid toegerekend naar een norm per complex.
Parameters beleidswaarde

Voor de beleidswaarde zijn de gemiddelde parameters in 2025 als volgt inzichtelijk te maken:

Parameter gemiddeld per woning Beleidswaarde 2025 Beleidswaarde 2024
Disconteringsvoet 4,17% (DAEB) / 4.7% (Niet-DAEB) 4,17% (DAEB) / 4,7% (Niet-DAEB)
Streefhuur per maand (€)  784  731
Lasten onderhoud per jaar (€)  3.126  3.106
Lasten beheer per jaar (€)  1.547  1.367
Lasten onderhoud en beheer per jaar (€)  4.673  4.473

De beleidswaarde is van de marktwaarde afgeleid in overeenstemming met de uitgangspunten zoals deze door de Autoriteit wonen (Aw) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) zijn voorgeschreven. Onder de beleidswaarde wordt verstaan de contante waarde van de aan een actief of samenstel van activa (kasstroom genererende eenheden) toe te rekenen toekomstige kasstromen uitgaande van het beleid van Portaal. Bij toepassing van de beleidswaarde is het vermogen 5,2 miljard euro lager dan op basis van de marktwaarde.

De nettocontantewaardeberekening van de marktwaarde wordt hiertoe aangepast op 4 onderdelen die duiding geven aan de maatschappelijke opgave. Hiermee wordt inzicht gegeven in de verdiencapaciteit van het vastgoed in exploitatie uitgaande van het beleid van Portaal.

WOZ informatie

De WOZ-waarde van het vastgoed in exploitatie bedraagt ultimo 2025 € 16.895 miljoen (2024: € 15.670 miljoen).

Zekerheden en beperkingen

Zonder toestemming van het WSW is het de corporatie niet toegestaan om de woningen die met door het WSW geborgde leningen zijn gefinancierd te bezwaren met een beperkt recht (recht van pand/hypotheek, recht van opstal, recht van erfpacht, recht van vruchtgebruik) of de verplichting aan te gaan om deze woningen met een zekerheidsrecht te bezwaren (positieve hypotheekverklaring). Als gevolg hiervan zijn de woningen die met geborgde leningen zijn gefinancierd, niet met hypothecaire zekerheden bezwaard. Daarnaast heeft het WSW recht van eerste hypotheek op de woningen van de corporatie betreffende de door het WSW geborgde financiering.

Voor de door het WSW verstrekte borgstelling heeft de corporatie een obligoverplichting gebaseerd op de omvang van de door het WSW geborgde leningen. Deze obligoverplichting is in de toelichting op de geconsolideerde balans vermeld onder de Niet in de balans opgenomen verplichtingen en activa.

8.2.3. Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden

In de post onroerende zaken verkocht onder voorwaarden zijn in totaal 311 (2024: 327) eenheden opgenomen welke allen met een terugkoopverplichting zijn verkocht. Gebruik wordt gemaakt van contractvormen die de goedkeuring van de minister hebben. De contracten zijn gebaseerd op het ‘Maatschappelijk Gebonden Eigendom (MGE)’ en ‘Koopgarant’ principe waarbij sprake is van verleende kortingen op de marktwaarde op moment van verkoop tussen 0% en 30%.

8.2.4. Vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie

Onder vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie zijn de investeringen opgenomen voor nieuwbouw huurwoningen en grond- en ontwikkelposities.

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Nieuwbouw huurwoningen  338.163  222.181  338.163  222.181
Voorziening nieuwbouw huurwoningen  -78.842  -52.791  -78.842  -52.791
Totaal vastgoed in ontwikkeling bestemd voor eigen exploitatie  259.321   169.390   259.321   169.390 

8.3.1. Materiële vaste activa ten dienste van exploitatie

De post materiële vaste activa ten dienste van exploitatie is als volgt opgebouwd:

  Bedrijfsgebouwen Vervoersmiddelen Overige materiële vaste activa Totaal
Verkrijgingsprijzen 20.957 10.440 11.486 42.883
Cumulatieve afschrijvingen -11.563 -4.451 -7.860 -23.874
Boekwaarde per 31 december 2024 9.394 5.989 3.625 19.008
         
Investeringen  227   268   989   1.484 
Desinvesteringen  -   -531   -3.015   -3.546 
Afschrijvingen  -684   -953   -961   -2.598 
Afschrijving desinvesteringen  -   416   2.986   3.401 
Overboeking vastgoedbeleggingen  124   -   -   124 
Reclass software (Aanschafkosten)      -99   
Reclass software (Cumulatieve afschrijvingen)      99   
Totaal mutaties 2025  -334   -800   -2   -1.135 
         
Verkrijgingsprijzen  21.308   10.177   9.460   40.944 
Cumulatieve afschrijvingen  -12.247   -4.988   -5.836   -23.071 
Boekwaarde per 31 december 2025  9.060   5.189   3.624   17.873 

8.4.1. – 8.4.5. Financiële vaste activa

De financiële vaste activa is enkelvoudig als volgt opgebouwd:

  8.4.1. 8.4.2. 8.4.3. 8.4.4. 8.4.5.  
  Deelnemingen in groepsmaatschappijen Overige deelnemingen Latente belastingvorderingen Derivaten Overige langlopende vorderingen Totaal
Boekwaarde per 31 december 2024 14.997  247  41.752 115.372 813 173.181
             
Mutaties 2025            
Toevoegingen  244   -   8.482   14.529   -   23.255 
Afloop / Aflossing  -   -   -13.119   -6.326   -72   -19.517 
Resultaat deelneming  -   -     -   -   - 
Overige mutaties  -   -     -   -   - 
Totaal mutaties 2025  244   -   -4.637   8.203   -72   3.738 
             
Boekwaarde per 31 december 2025 15.241 247 37.115 123.575 741 176.919

8.4.1. Deelnemingen in groepsmaatschappijen

De post deelnemingen in groepsmaatschappijen is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Portaal Holding B.V.  -   -   15.241  14.997
Totaal deelnemingen in groepsmaatschappijen  -   -  15.241 14.997

8.4.2. Overige deelnemingen

Overige deelnemingen betreffen participaties van Portaal en haar groepsmaatschappijen:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
B.V. Woonwagenexploitatie 4 4 4 4
Woningnet N.V. 228 228 228 228
Coöperatie Smart Finance BA 15 15 15 15
Totaal overige deelnemingen 247 247 247 247

8.4.3. Latente belastingvorderingen en latente belastingverplichting

De latente belastingvorderingen betreffen de tot waardering gebrachte verrekenbare tijdelijke verschillen tussen de waardering in de jaarrekening en de fiscale waardering. De tot waardering gebrachte nominale belastinglatentie is gewaardeerd tegen de contante waarde waarbij discontering plaatsvindt tegen de rente van 2,86% (2024: 2,96%). De looptijd van de vorderingen bedraagt gemiddeld 5 jaar, voor de derivaten 15 jaar.

Portaal heeft op nihil gewaardeerde verrekenbare tijdelijke verschillen die betrekking hebben op vastgoed en op renteaftrekbeperkingen.

Ultimo 2025 is er een bedrag van € 4.241 miljoen (2024: € 3.524 miljoen) commercieel / fiscaal waarderingsverschil voor vastgoed in exploitatie. De nominale waarde van de latente belastingverplichting bedraagt € 1.094 miljoen (2024: € 909 miljoen). In de jaarrekening is hiervoor een latente belastingverplichting verantwoord welke op basis van de contante waardering naar nihil tendeert.

Ultimo 2025 is er een bedrag van € 93,3 miljoen (2024: € 94,3 miljoen) commercieel / fiscaal waarderingsverschil voor vastgoed in ontwikkeling. De nominale waarde van de latente belastingvordering bedraagt € 24,1 miljoen (2024: € 24,3 miljoen). In de jaarrekening is hiervoor een latente belastingvordering verantwoord welke op basis van de contante waardering naar nihil tendeert.

Ultimo 2025 is er een bedrag van € 263 miljoen (2024: € 271 miljoen) aan verrekenbare fiscale rente op basis van de earningsstrippingmaatregel (ATAD, artikel 15b wet VpB). De mutatie wordt veroorzaakt door niet-aftrekbare rente in 2025. Deze rente is onbeperkt fiscaal verrekenbaar. De nominale waarde van de latente belastingvordering bedraagt € 68 miljoen (2024: € 70 miljoen). In de jaarrekening is hiervoor een latente belastingvordering verantwoord welke op basis van de huidige ATAD regeling niet voldoende resultaten beschikbaar zijn om deze verliezen te verrekenen, waardoor de latentie naar nihil tendeert. Ultimo 2025 is de verwachting dat er geen toekomstige verrekening van gestalde rente kan plaatsvinden.

De belangrijkste veronderstellingen bij de bepaling van de belastinglatenties zijn de timing en omvang van realisatie van waarderingsverschillen van de vastgoedbeleggingen, rentederivaten en voorziening groot onderhoud. De latentie compensabele verliezen is gewaardeerd vanwege de verwachte toekomstige fiscale winsten gebaseerd op de goedgekeurde meerjarenbegroting 2026 t/m 2035.

De latente belastingenvorderingen zijn als volgt opgebouwd:

  Vastgoedbeleggingen Derivaten Leningen Grondposities Personele voorzieningen Compensabele verliezen Afschrijvingspotentieel Voorziening grootonderhoud Totaal
Boekwaarde per 31 december 2024  3.481   -931   275   638   1.250   49.198   5.245   -17.404   41.752 
Mutaties boekjaar                  
Afloop  -1.188   -   -31   -   -   -11.344   -556   -   -13.119 
Toevoeging  -   8.476   -   3   29   -   -   -26   8.482 
Overige  -   -   -   -   -   -   -   -   - 
Totaal mutaties 2025  -1.188   8.476   -31   3   29   -11.344   -556   -26   -4.637 
                   
Boekwaarde per 31 december 2025  2.293   7.545   244   641   1.279   37.854   4.689   -17.430   37.115 
                   
Nominale waarde  2.451   6.176   275   711   1.421   39.958   6.603   -18.177   39.418 
                   
Kortlopend deel  219   3.117   135   -   239   8.771   309   -   12.789 

8.4.4. Derivaten

De post derivaten onder de financiële vaste activa is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Boekwaarde derivaten onder hedge accounting  1.277  567  1.277  567
Uitgesteld hedge resultaat van derivaten onder hedge accounting  122.298  114.805  122.298  114.805
Totaal derivaten 123.575 115.372 123.575 115.372

De boekwaarde van derivaten onder hedge accounting heeft betrekking op de positieve startwaarde en verkregen kortingen bij het afsluiten van geschreven swaptions en looptijdverkortingen. De verkorting heeft hierbij geleid tot een neerwaartse aanpassing van de rentecoupon.

De derivaten kennen een overwegend langlopend karakter. Van de € 123,5 mln. heeft € 110 mln. een looptijd langer dan een jaar en € 83,7 mln. een looptijd langer dan 5 jaar. De derivaten zijn nader toegelicht in hoofdstuk 7. Financiële instrumenten.

8.4.5. Overige langlopende vorderingen

Het saldo van de overige langlopende vorderingen is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Vorderingen Starters Renteregeling (S.R.R.)  738   813   738  813
Betaalde waarborgsommen  3   -   3   - 
Totaal overige langlopende vorderingen 741 813 741 813

De Vordering Starters Renteregeling (S.R.R.) wordt in paragraaf 8.12.5. nader toegelicht.

8.5.1. – 8.5.2. Voorraden

8.5.1. Vastgoed bestemd voor de verkoop

Vastgoed bestemd voor de verkoop betreft onverkochte onroerende zaken. De onverkochte onroerende zaken hebben betrekking op teruggekochte Koopgarant woningen welke op balansdatum nog niet waren doorverkocht. Het saldo is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Teruggekochte VOV woningen  3.120  1.051  3.120  1.051
Grondpositie  10.170  10.170  10.170  10.170
Totaal vastgoed bestemd voor de verkoop 13.290 11.220 13.290 11.220

Het aantal onverkochte VOV woningen bedraagt 8 eenheden per 31 december 2025 (2024: 3 eenheden).

In onderstaande tabel is een toelichting gegeven op de grondposities ultimo 2025.

Naam Gemeente Aankoop jaar ha. Kostprijs (* € 1.000) Voorziening (* € 1.000) Boekwaarde (* € 1.000) € / m2
Hoogeveen Hazerswoude 2009 7,51 3.246 -2.758 488 6,5
Rijnenburg Utrecht 2004 45,17 9.682 - 9.682 25,46
Totaal grondposities     52,68 12.928 -2.758 10.170  

De bovenstaande grondposities zijn grondaankopen met het oog op ontwikkeling van vastgoedprojecten en waarbij nog geen inzicht bestaat in de feitelijke projectontwikkeling. Het zijn voornamelijk materiële vaste activa, nog niet dienstbaar aan de bedrijfsuitoefening. Zodra de grondposities daadwerkelijk in ontwikkeling worden genomen vindt herrubricering plaats naar de betreffende actiefposten.

De verdeling van de Vastgoed bestemd voor de verkoop naar DAEB en N-DAEB is opgenomen in paragraaf 10.1.

8.5.2. Overige voorraden

Voorraden grond- en hulpstoffen betreft de voorraad onderhoudsmaterialen en is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Grond- en hulpstoffen  2.049  1.914  2.049  1.914
Voorziening incourante grond- en hulpstoffen  -   -   -   - 
Totaal overige voorraden 2.049 1.914 2.049 1.914

Overige voorraden betreffen onderhoudsmaterialen in magazijn en in de onderhoudsbussen.

8.6.1. – 8.6.5. Vorderingen

Alle vorderingen hebben een resterende looptijd korter dan een jaar.

8.6.1. Huurdebiteuren

Huurdebiteuren betreffen vorderingen uit hoofde van de verhuur van onroerende en roerende zaken in exploitatie. Het saldo is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Achterstand huurdebiteuren  4.125  3.926  4.125  3.926
Voorziening wegens oninbaarheid  -1.809  -1.809  -1.809  -1.809
Totaal huurdebiteuren 2.316 2.117 2.316 2.117

8.6.2. Vorderingen op overheid

Vorderingen op overheden betreft van gemeenten te ontvangen bijdragen en is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Gemeente Arnhem  11   -   11   - 
Gemeente Soest  11   32   11   32 
Gemeente Leiden  3   8   3   8 
Gemeente Nijmegen  3   -   3   - 
Gemeente Utrecht  6   24   6   24 
Totaal vorderingen op gemeenten 34  64   34   64 

8.6.3. Vorderingen op groepsmaatschappijen

De vorderingen op groepsmaatschappijen zijn als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Groepsmaatschappijen  -   -   8   38 
Totaal vorderingen op groepsmaatschappijen  -   -   8   - 

8.6.4. Overige vorderingen

Het saldo overige vorderingen is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Overige vorderingen  552  487  552  487
Voorziening dubieuze overige vorderingen  -   -   -   - 
Totaal overige vorderingen  552   487   552   487 

Onder de post overige vorderingen zijn alle debiteuren verantwoord met uitzondering van de huurdebiteuren.

8.6.5. Overlopende activa

Het saldo overlopende activa is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Nog te ontvangen bedragen  -  24  -  24
Overige vooruitbetaalde bedragen  732  358  732  358
Te vorderen vennootschapsbelasting  6.134  4.343  6.134  4.343
Overige overlopende activa  2.053  346  2.053  346
Totaal overlopende activa 8.920 5.070 8.920 5.070

8.7. Liquide middelen

Het saldo liquide middelen is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Banktegoeden  81.798  69.616  66.548  54.581
Kasgelden  3  2  3  2
Totaal liquide middelen 81.800 69.618 66.551 54.583

Om te voldoen aan de beleidsregels wordt € 31,9 miljoen aangehouden om te voldoen aan de stresstest derivaten. De liquide middelen staan verder ter vrije beschikking.

8.8. Eigen vermogen

Het eigen vermogen is als volgt opgebouwd:

  8.8.1 8.8.2 8.8.3  
  Herwaarderingsreserve Overige reserve Resultaat Boekjaar Totaal
 
Boekwaarde per 31 december 2023 6.243.158 1.852.950 -389.216 7.706.892
Winstverdeling vorig boekjaar  -   -389.216   389.216   - 
Realisatie uit hoofde van verkoop  -27.731   27.731   -   - 
Mutatie herwaarderingsreserve  941.142   -941.142   -   - 
Resultaat boekjaar  -   -   930.131   930.131 
Boekwaarde per 31 december 2024 7.156.569 550.323 930.131 8.637.023
         
Mutaties boekjaar        
Winstverdeling vorig boekjaar  -   930.131   -930.131   - 
Presentatiewijziging glas- en rioolfonds (Zie paragraaf 4.9)  -   1.493   -   1.493 
Realisatie uit hoofde van verkoop  -33.119   33.119   -   - 
Mutatie herwaarderingsreserve  861.274   -861.274   -   - 
Resultaat boekjaar  -   -   874.380   874.380 
Boekwaarde per 31 december 2025 7.984.724 653.792 874.380 9.512.896

Volgens de statuten van Portaal dient het gehele vermogen binnen de kaders van de Woningwet te worden besteed.

Voorstel resultaatbestemming

Het bestuur stelt aan de Raad van Commissarissen voor het positieve resultaat over het boekjaar 2025 ad € 874 mln. geheel ten bate van de overige reserves te brengen. Dit voorstel is nog niet in de jaarrekening verwerkt.

Overige reserves

Aan de overige reserves wordt het resultaat van vorig boekjaar toegevoegd. Daarnaast vindt bij verkoop een vermogensmutatie plaats door het realiseren van de herwaarderingsreserve.

Ongerealiseerde herwaarderingsreserve

Per 31 december 2025 is in totaal € 8,0 miljard. aan ongerealiseerde herwaarderingen in het eigen vermogen begrepen (2024: € 7,2 miljard), enerzijds zijnde het verschil tussen de marktwaarde in verhuurde staat van het vastgoed in exploitatie en de kostprijs (€ 7,9 miljard) en anderzijds het verschil tussen de actuele waarde en de boekwaarde van de onroerende zaken verkocht onder voorwaarden (€ 0,1 miljard). Voor de verdeling van de herwaarde-ringsreserve naar DAEB en N-DAEB wordt verwezen naar paragraaf 10.1.

Uitgaande van waardering tegen beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie is een bedrag van € 5,2 miljard. in het eigen vermogen begrepen dat op basis van het beleid van Portaal niet kan worden gerealiseerd. De realisatie van het verschil tussen marktwaarde en beleidswaarde is sterk afhankelijk van het te voeren beleid van Portaal. De mogelijk-heden voor Portaal om vrijelijk door (complexgewijze) verkoop of huurstijgingen de marktwaarde in verhuurde staat van het DAEB-bezit in exploitatie te realiseren zijn beperkt door wettelijke maatregelen en maatschappelijke ontwikkelingen zoals demografie en ontwikkeling van de behoefte aan sociale (DAEB) huurwoningen. Aangezien de doelstelling van Portaal is om duurzaam te voorzien in passende huisvesting voor hen die daar niet zelf in kunnen voorzien, zal van het vastgoed in exploitatie slechts een beperkt deel worden vervreemd. Daarnaast wordt bij mutatie van een woning slechts in uitzonderingssituaties de huur verhoogd tot de markthuur en zijn de werkelijke onderhouds- en beheerlasten hoger dan ingerekend in de marktwaarde, voortvloeiend uit de beoogde kwaliteit- en beheersituatie van de corporatie.

8.9.1. – 8.9.2. Voorzieningen

Het verloop van de voorzieningen is geconsolideerd als volgt opgebouwd:

  ORT Personeelskosten Overige Totaal
Boekwaarde per 31 december 2024 29.499 5.238  190   34.927 
Mutaties boekjaar        
Toevoegingen 114.972  1.802   -   116.774 
Onttrekkingen -49.041  -779   -15   -49.835 
Vrijval -16.891 -753  -150   -17.794 
Totaal mutaties 2025 49.040 270 -165  49.145 
         
Boekwaarde per 31 december 2025 78.538 5.508 25  84.072 

Daar waar niet anders vermeld, hebben de voorzieningen een overwegend langlopend karakter.

8.9.1. Voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen (ORT)


De voorziening onrendabele investeringen en herstructureringen heeft betrekking op verwachte verliezen in de ontwikkeling van nieuwbouw huurwoningen, renovaties en herstructureringsactiviteiten van Portaal. Voor de bepaling van de voorziening worden de begrote investeringskosten van het betreffende project afgezet tegen de verwachte opbrengsten. Voor projecten waarvoor de opbrengsten lager uitvallen dan de begrote investeringskosten wordt een voorziening gevormd. De voorziening heeft voor een bedrag van € 57,2 mln. (2024: € 18,7 mln.) betrekking op de ontwikkeling van nieuwbouw huurwoningen, € 21,3 mln. (2024: € 4,8 mln.) heeft betrekking op renovatieprojecten. Voor de verdeling van de voorziening naar DAEB en N-DAEB wordt verwezen naar paragraaf 10.1.

In de jaarrekening worden naast juridisch afdwingbare verplichtingen tevens feitelijke verplichtingen verwerkt die kunnen worden gekwalificeerd als “intern geformaliseerd en extern gecommuniceerd”. Hiervan is sprake wanneer uitingen namens de corporatie zijn gedaan richting huurders, gemeenten en overige stakeholders aangaande verplichtingen inzake toekomstige herstructureringen en toekomstige nieuwbouwprojecten. Een feitelijke verplichting is gekoppeld aan het besluitvormingsproces van Portaal rondom projectontwikkeling en herstructurering. Van een feitelijke verplichting is sprake indien de formalisering van het definitief ontwerpfase en afgeleid het aanvragen van de bouwvergunning heeft plaatsgevonden.

De aannames gedaan bij de financiële impact van bovengenoemde feitelijke verplichtingen kunnen afwijken bij daadwerkelijke realisatie van de projecten. Planvorming kan ondermeer wijzigingen in de tijd ondergaan door bewegingen in het prijsniveau van leveranciers, wettelijke procedures en aanpassingen in de voorgenomen bouwproductie.

8.9.2. Overige voorzieningen

De voorziening personeelskosten is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Voorziening jubilea uitkeringen  2.586  2.447  2.586  2.447
Voorziening individueel loopbaanbudget  2.365  2.296  2.365  2.296
Voorziening langdurig zieken  558  495  558  495
Totaal voorziening personeelskosten 5.508 5.238 5.508 5.238

De overige voorzieningen bestaan uit diverse relatief kleine claims en geschillen. De toevoegingen en onttrekkingen gedurende het boekjaar hebben betrekking op de enkele van deze claims.

8.10.1. – 8.10.7. Langlopende schulden

Het verloop van de post langlopende schulden is enkelvoudig gelijk aan geconsolideerd en is als volgt opgebouwd:

  8.10.1. 8.10.2. 8.10.3 8.10.4. 8.10.5. 8.10.6. 8.10.7.  
  Schulden aan overheid Schulden aan kredietinstellingen Agio leningen Novaties Derivaten Terugkoopverplichting VOV eenheden Overige langlopende schulden Totaal
Boekwaarde per 31 december 2024 925 2.109.961 24.796 120.075 45.810  103.145   647  2.405.357
                 
Kortlopend deel vorig boekjaar  445   62.374   656   5.421   2.394   -   -  71.290
Vrijval amortisatie boekjaar  -   -   -   -   -   -   -  0
Nieuw opgenomen leningen / toevoegingen  -   175.000   -   13.609   -   -   98  188.708
Terugkoopverplichting ontstaan bij overdracht  -   -   -   -   -   -   -  0
Aflossingen / terugkopen / afwikkeling  -445   -92.077   -656   -5.421   -2.394   -5.071   -85  -106.148
Waardemutaties  -   -   -   -   -10.098   5.531   -  -4.567
Reclassificatie aflossing <1 jaar  -457   -56.698   -659   -6.008   -1.860   -   -  -65.682
Totaal mutaties 2025  -457   88.599   -659   7.601   -11.957   460   13  83.601
                 
Boekwaarde per 31 december 2025 469 2.198.559 24.137 127.676 33.853 103.605  659  2.488.958

In onderstaande tabel zijn de langlopende schulden van Portaal gesplitst in een looptijd langer en korter dan 5 jaar. Voor de roll-over leningen zijn derivaten afgesloten.

Portaal heeft in haar leningcontracten geen embedded derivaten besloten welke separaat verantwoord dienen te worden. De leningen verantwoord onder leningen overheid en kredietin-stellingen zijn nagenoeg geheel geborgd door het WSW. Daarvan is € 0,9 mln. niet geborgd door het WSW.

  2025 2025 2025 2024
  < 5 jaar > 5 jaar Totaal Totaal
Leningen overheid  469   -   469  925
Leningen kredietinstellingen  222.118   1.976.441   2.198.559  2.109.959
Agio leningen  2.650   21.487   24.137  24.796
Novaties  30.043   97.633   127.676  120.075
Derivaten  9.063   24.790   33.853  45.810
Terugkoopverplichting VOV eenheden  -   103.605   103.605  103.145
Overige langlopende schulden  -   659   659  647
Totaal langlopende schulden 264.342 2.224.615 2.488.958 2.405.357

8.10.1. & 8.10.2. Leningen overheid en kredietinstellingen

Aflossingsverplichtingen van de leningen overheid en kredietinstellingen die binnen 12 maanden na het jaar aflopen, zijn opgenomen onder de kortlopende schulden aan kredietinstellingen. Inclusief deze aflossingsverplichtingen, is het totaalbedrag aan leningen per eind 2025 € 2.3 mln. (2024: € 2.2 mln.). De marktwaarde van de leningen overheid en kredietinstellingen is € 2,1 mld. (2024: € 2,3 mld.). Het gemiddelde rentepercentage van de lening portefeuille (exclusief startwaarde novatie) en derivaten-portefeuille bedroeg voor 2024 2,86% (2024: 2,96%).

De lening portefeuille bestaat grotendeels uit leningen met eindaflossingen (bullet). Onderstaand de lening portefeuille (langlopende en kortlopende leningen) uitgesplitst naar rentepercentage, naar resterende looptijd en informatie over renteherzieningen:

(* 1 miljoen €)            
Rentepercentages   Afloop (aflossing)   wv. annuïtair Renteherzieningen**  
Roll over*  225,0  < 1 jaar (kortlopend)  53,5   0,1  < 1 jaar  - 
0% - 2%  624,1  van 1 tot 5 jaar  157,9   2,9  van 1 tot 5 jaar  - 
2% - 3%  224,0  van 5 tot 10 jaar  327,6   18,4  van 5 tot 10 jaar  - 
3% - 4%  350,9  van 10 tot 15 jaar  120,6   6,1  van 10 tot 15 jaar  - 
4% - 5%  707,2  van 15 tot 20 jaar  54,0   4,0  van 15 tot 20 jaar  - 
5% - 6%  125,0  > 20 jaar  1.542,7   -  > 20 jaar  - 
> 6%  -           
   2.256,2     2.256,2   31,5     - 

De leningen met een renteherziening komend jaar zijn leningen met een vast rentepercentage.

8.10.3 Agio Leningen

In het belang van de volkshuisvesting is sectorbreed naar een structurele oplossing gezocht voor woningcorporatie Vestia. In 2021 hebben 251 corporaties bijgedragen aan een oplossing voor de hoge rentelasten van Vestia. Corporaties hebben met Vestia nieuw afgesloten leningen met lage rentes uitgeruild met leningen van Vestia die een hogere rente kennen, waardoor per saldo een herverdeling van de rentelasten tussen de corporatie en Vestia heeft plaats gevonden. Portaal heeft hieraan deelgenomen, wat resulteerde in een lening met een nominale hoofdsom van € 17,2 miljoen en een volkshuisvestelijke bijdrage in de vorm van agio van € 26,7 miljoen, ontstaan door het verschil tussen de nominale waarde en de marktwaarde van de lening. De volkshuisves-telijke bijdrage is ten laste van het resultaat gebracht en verantwoord onder de overige organisatiekosten.

De nominale hoofdsom wordt afgelost na 40 jaar. De rente bedraagt 4,86% gedurende de hele looptijd. Jaarlijks wordt rente betaald en valt een deel van het agio vrij, bestaande uit het verschil tussen de in betreffend jaar betaalde rente en de berekende effectieve rente.

8.10.4. Novaties

Onder de langlopende leningen is een bedrag van € 127,7 mln. opgenomen inzake alle novaties. De novaties kennen overwegend een langlopend karakter en worden langs een amortisatieschema jaarlijks afgebouwd. De amortisatie van de novaties die binnen 12 maanden na het boekjaar 2025 aflopen, zijn opgenomen onder paragraaf 8.11.2.

De Novaties worden nader toegelicht in hoofdstuk 7. Financiële instrumenten.

8.10.5. Derivaten

De post derivaten onder de langlopende schulden is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Boekwaarde van derivaten onder hedge accounting  24.017   25.219   24.017   25.219 
Derivaten niet onder hedge accounting  9.836   20.591   9.836   20.591 
Totaal derivaten 33.853 45.810 33.853 45.810
Boekwaarde van derivaten onder hedge accounting

De boekwaarde heeft betrekking op de negatieve startwaarde van swaps die voortkomen uit uitgeoefende swaptions en looptijdverkortingen waarbij de verkorting is gefinancierd middels een aanpassing van de rentecoupon.

Derivaten niet onder hedge accounting

Dit betreffen de derivaten waarop geen hedge accounting wordt toegepast. De derivaten zijn gewaardeerd op een negatieve marktwaarde. De waardemutatie is verwerkt in de winst- en verliesrekening.

Looptijden derivaten

De boekwaarde van derivaten onder hedge accounting en de uitgestelde hedge resulta-ten kennen overwegend een langlopend karakter en worden door een amortisatieschema jaarlijks afgebouwd. De amortisatie van voorgenoemde posten die binnen 12 maanden na het boekjaar 2025 aflopen, zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen (kortlopende schulden).

Alle derivaten die niet vallen onder hedge accounting kennen een overwegend langlo-pend karakter (> 5 jaar). Voor een nadere toelichting over de derivaten wordt verwezen naar hoofdstuk 7. Financiële instrumenten.

8.10.6. Verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden

De verplichtingen uit hoofde van onroerende zaken verkocht onder voorwaarden worden nader toegelicht in 8.2.3. Onroerende zaken verkocht onder voorwaarden.

8.10.7. Overige schulden

De overige langlopende schulden betreffen voornamelijk door huurders gestorte waarborgsommen.

8.11.1. – 8.11.7. Kortlopende schulden

De onder de kortlopende schulden opgenomen bedragen hebben een looptijd korter dan één jaar, tenzij anders wordt vermeld.

8.11.1. Aflossingsverplichting langlopende schulden

Het saldo aflossingsverplichting langlopende schulden is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Aflossingen leningen volgend boekjaar  57.814  63.477  57.814  63.477
Totaal aflossingsverplichting langlopende leningen 57.814 63.477 57.814 63.477

In het saldo aflossingen leningen volgend boekjaar is € 0,7 mln opgenomen aan deel van agio langlopende leningen dat in 2025 zal vrijvallen.

8.11.2. Schulden aan kredietinstellingen

Het saldo schulden aan kredietinstellingen is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Amortisatie novaties volgend boekjaar  6.008   5.421   6.008   5.421 
Amortisatie derivaten volgend boekjaar  1.860   2.394   1.860   2.394 
Totaal schulden aan kredietinstellingen 7.868 7.814 7.868 7.814

De amorisatie novaties en derivaten betreffen de amortisaties van de kostprijs hedgeaccounting posities komend boekjaar (< 1 jaar).

Portaal beschikt over € 65 mln. (2024: € 65 mln.) aan kredietfaciliteiten in de vorm van kasgeld- en rekening-courantfaciliteiten. Deze faciliteiten kunnen voor zowel kasgeldfaciliteiten als voor rekening-courantfaciliteit voor DAEB activiteiten worden aangewend. Per ultimo 2025 en ultimo 2024 is er geen gebruik gemaakt van de faciliteiten. Daarnaast beschikt Portaal over variabele hoofdsomleningen van in totaal € 75 mln. Hiervan is contractueel 20% opgenomen bij aanvang van de faciliteit.

8.11.3. Schulden aan leveranciers

Schulden aan leveranciers betreffen handelscrediteuren met een looptijd korter dan één jaar. De post is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Schulden aan leveranciers  28.791   18.436   28.790   18.436 
Totaal schulden aan leveranciers 28.791 18.436 28.790 18.436

8.11.4. Belastingen en premies sociale verzekeringen

Het saldo te betalen belastingen en premies sociale verzekeringen is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Omzetbelasting  13.175   10.132   13.175   10.132 
Loonheffingen  2.657   2.235   2.657   2.235 
Vennootschapsbelasting  -   -   -   - 
Totaal belastingen en premies sociale verzekeringen 15.832 12.368 15.832 12.368

8.11.5. Overige schulden

De post overige schulden is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Nog te verrekenen servicekosten met huurders  7.086   3.299   7.086   3.299 
Schulden ter zake van pensioenen  803   695   803   695 
Overige schulden  1.178   541   1.178   541 
Totaal overige schulden 9.067 4.535 9.067 4.535

8.11.6. Overlopende passiva

De post overlopende passiva is als volgt opgebouwd:

  Geconsolideerd Enkelvoudig
  31-12-2025 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2024
Niet vervallen rente op leningen  18.321   17.205   18.321   17.205 
Vooruitontvangen bedragen  4.280   5.306   4.280   5.306 
Restant verlofuren  3.141   3.140   3.141   3.140 
Nog te ontvangen facturen  4.992   4.317   4.992   4.317 
Totaal overlopende passiva 30.735 29.968 30.735 29.968

8.12.1. – 8.12.11. Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen

8.12.1. Verplichtingen

Verplichtingen ultimo boekjaar (x € 1 mln.) 2025 2025 2025 2025 2024
  Totaal < 1 jaar 1-5 jaar > 5 jaar Totaal
Huur van panden  3,4   2,2   1,2   -   3,6 
Investeringen in renovatie, nieuwbouw van huurwoningen  270,1   121,5   148,6   -   199,5 
Uitgaven onderhoud en verbeteringen  62,3   28,0   34,3   -   25,6 
Lease wagenpark  0,2   0,1   0,1   -   0,1 
Automatisering / telefonie / facilitair  6,5   4,9   1,6   -   5,5 
Totaal  342,5   156,7   185,8   -   234,3 

De in de winst- en verliesrekening verantwoorde huur- en leasekosten bedragen € 1,8 mln. (2024: € 1,7 mln.).

8.12.2. Bankgaranties

Ultimo 2025 heeft Portaal bankgaranties aan derden afgegeven (ten behoeve van huur bedrijfspand) ter waarde van € 0,35 mln (2024: € 0,35 mln). Portaal heeft per ultimo 2025 € 17,7 mln. (2024: € 13,7 mln) aan bankgaranties ontvangen.

8.12.3. WSW Obligoheffing

Portaal is WSW deelnemer en daardoor gebonden aan het WSW deelnemersreglement. Het onroerend goed is nagenoeg in zijn geheel gefinancierd met overheidsleningen of met kapitaalmarktleningen onder overheidsgarantie waarvoor jegens het Waarborgfonds Sociale Woningbouw een obligoverplichting geldt. Portaal heeft een volmacht tot het vestigen van hypotheek op haar bezit verstrekt aan het WSW.

Het jaarlijks obligo geldt als een heffing die jaarlijks kan worden geïnd. Het jaarlijks obligo is maximaal 0,33% van het geborgd volume aan leningen ultimo het afgelopen kalender-jaar. Voor het jaar 2025 is het WSW uitgegaan van een obligoheffing van 0,0269% (2024: 0,0297%) van het geborgd volume. Voor Portaal bedroeg dit in 2025 € 0,6 mln (2024: € 0,634 mln).

Wanneer het jaarlijks obligo onvoldoende is om het risicovermogen aan te vullen, doet het WSW een beroep op het gecommitteerd obligo. Het gecommitteerd obligo stellen deelnemers zeker door middel van een zogenaamde obligolening (2,6% van het geborgde leningen ultimo het afgelopen kalenderjaar). Voor Portaal bedraagt dit in 2025 € 58 mln (2024: € 55 mln).

8.12.4. Stichting de Glazen Lift

De in 2008 opgerichte stichting de Glazen Lift behartigt de belangen van toegelaten instellingen en/of hun verbindingen die schade en/of enig nadeel hebben ondervonden als gevolg van het door de Europese Commissie bij beschikking vastgestelde kartel “liften en roltrappen”. Portaal heeft de claim en de mogelijk hieruit voortvloeiende vordering die zij heeft op de deelnemers van het liftkartel aan de stichting overgedragen. Indien in de toekomst de claim van de Glazen Lift wordt gehonoreerd heeft Portaal op basis van haar participatie in de stichting recht op een evenredig deel van de toegekende claim.

Gedurende 2025 is in de cassatieprocedure door de hoge raad de stichting in het gelijk gesteld waardoor het waarschijnlijk is dat een schadevergoeding toegekend gaat worden. De procedure omtrent de hoogte hiervan loopt nog.

8.12.5. Starters Renteregeling

Portaal past sinds 2010 het product Starters Renteregeling toe. Ultimo 2025 zijn er nog 4 woningen met een Starters Renteregeling. In 2025 zijn geen woningen verkocht met de Starters Renteregeling. Door de positieve ontwikkelingen op de woningmarkt wordt dit product ook niet meer toegepast. In het verleden verkocht Portaal een nieuwbouwwoning of woning uit bestaand bezit en schiet daarbij voor een periode van 10 jaar 20% van de hypotheeklasten van de koper voor.

De koper hoeft deze voorgefinancierde rente alleen terug te betalen bij verkoop indien sprake is van een winst op de verkooptransactie. 50% van deze winst wordt dan aange-wend om de vooruit gefinancierde hypotheeklasten terug te betalen. Na tien jaar zal een inkomenstoets plaatsvinden. Indien het inkomen voldoende is gestegen stopt Portaal met de betaling van de hypotheeklasten. Indien de hypotheeklasten na 10 jaar boven de NHG norm uitkomen heeft Portaal de verplichting om de voorfinanciering met een periode van vijf jaar te verlengen tot een maximum van 30 jaar.

8.12.6. Heffing saneringsfonds

Portaal moet mogelijk de komende jaren nog bijdragen aan door de Autoriteit woningcorporaties opgelegde saneringsheffingen. Deze middelen worden ingezet om noodlijdende corporaties financieel er weer bovenop te helpen.

8.12.7. Fiscale eenheid omzetbelasting

Portaal maakt tezamen met Portaal Holding B.V. en Portaal Onroerend Goed Beheer B.V. deel uit van een fiscale eenheid voor de heffing van de omzetbelasting. Portaal is hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschulden van de fiscale eenheid.

8.12.8. Fiscale eenheid vennootschapsbelasting

Portaal maakt met Portaal Holding B.V., Portaal Onroerend Goed Beheer B.V. en Portaal Participaties B.V. deel uit van een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting. Portaal is hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschulden van de fiscale eenheid.

8.12.9. Banksaldi VvE’s

Het aandeel van Portaal in de liquide middelen van de VVE's waarin Portaal een belang heeft bedraagt € 31,1 mln. per ultimo 2025 (2024: € 25,9 mln.). Portaal kan niet direct aanspraak maken op deze middelen.

8.12.10 Erfpacht

Portaal heeft onroerend goed in eigendom waarbij voorwaarden zijn gesteld aan gebruik van het onroerend goed en mogelijk van invloed zijn op de te betalen erfpacht. Portaal voert onderzoek uit naar de feiten, waardoor nog geen inschatting gemaakt kan worden van eventuele financiële gevolgen.

8.12.11 Wervershoofstraat

Bij het complex aan de Wervershoofstraat te Amersfoort hebben bewoners klachten ervaren als gevolg van de werking van het gebouw en bestaan problemen met de riolering en verwarmingsinstallatie. Het complex bestaat uit 3 woonblokken 3a, 3b en 2c.

In 2024 en 2025 zijn nadere onderzoeken uitgevoerd om tot definitieve oplossing van de geconstateerde bevindingen te komen. Hiervoor is per woonblok een plan uitgewerkt en is in 2025 gestart met de uitvoering van de werkzaamheden. De werkzaamheden zijn in 2025 gestart voor blok 3b, waarna de andere blokken volgen na afronding van de planvorming. Op basis van de planvorming is een inschatting van de (herstel)kosten gemaakt. De onderzoeken en werkzaamheden worden uitgevoerd in overleg en samenwerking met belanghebbenden.

Bij het bepalen van haar juridische positie jegens derden laat Portaal zich bijstaan door externe partijen.